Còn Buổichiều Vàng

Ðứacon trêntay dì Nhường dườngnhư đã ngủsay. Dì Nhường đungđưa chiếcvõng
ngoàihiên nghe cọtkẹt, đôimắt dì limdim như ngủ. Thỉnhthoảng dì cấttiếng
hátlên một bài rucon nàođó thật buồn thật nhẹ… Ðôimắt dì nhìn quảnhquất,
trông sâuhoắt và sầunão…. Ðôimắt đó buồn và xanhxao như đôimá của dì.

Mộtlúclâu sau, chiếcvõng khôngcòn đongđua nữa, dì hìnhnhư đã ngủsay với con.
Tiếngkhóc của thằngbé khinảy đã thựcsự chìmlắng vào cơngió chiều laoxao
nhẹnhàng, khómtre ở bờao lunglay và mộtchút gió thổi mặtao nước ngoàisân
gợnlên những vòngtròn tungtăng lanrộng.

Buổichiều vẫncòn tơvương bên cánhđồng vàngvọt xaxa, là cánhđồng mớivừa đuợc
gặt xong trơ gốc mạ khôcằn xẫmmàu. Ởđó thỉnhthoảng vài con chimsẻ baylượn
xônxao và mảimiết. Tôi ra đứng bênngoài phêncửa đốtthuốc hút, nhảkhói mùmịt.
Tôithích đứng ởđây mỗingày, nhìn mãihoài ngoài cánhđồng xaxa kia như thếnày.
Hômnay nhà Dung có tiếng tụngkinh và tiếng mỏ vọngsang đềuđều, chắc hômnay
là ngàygiỗ đầu của ôngngoại nàng. Tôi lắngnghe thêm cố nhậnra thêm tiếngđộng
nàođó sẽ vanglên, nhưng tuyệtnhiên mọithứ dườngnhư đều imvắng bặt, chỉcó
tiếng mỏ và tiếng gió mênhmang.

Tôi đứng nhưvậy hoài thật lâu. Ngoài đuờngcáiquan có mộtvài chiếc GMC chạy
vụtqua tung bụi đỏ mùmịt. Tôi cảmthấy damặt mình nhớpnháp nên rangoài lunước
bên hôngnhà rửa thật vội, cảmthấy mátrượi. Tôi không laumặt và cứđể từng
giọtnướt nhỏgiọt xuống ngực nghe một nỗi nhộtnhạt khoankhoái. Lúc tôi đặt
chiếc gàunước về chỗcũ thì nghethấy có tiếngđộng đâuđó thật gần nhẹnhàng bên
cạnh. Tôi quaylại vừa bắtgặp đúng ánhmắt và nụcười của Dung. Tôi tiếnđến hỏi
Dung việc nhà nàng hômnay có chuyệngì mà nghetiếng tụngkinh lâulắmrồi vậy?
Dung không đáp mà chỉ nói mời anh sang nhà ăngiỗ đầu ông ngoại em… Tôi
nói:

— Vậymà một năm rồi hở…

Tôi bỗngnhiên nghe như tiếngnói của mình saothật xaxăm mắthút. Dung không
nóithêm gì, nàng mĩmcười và dườngnhư muốn nói gìđó nhưng chỉ thấy nàng
imlặng. Tôi đưatay vuốt nước trên mặt, cười mộtmình lùngbùng trong miệng.
Tôi tìmthấy ở Dung một nét gìđó nhínhảnh, như đâuđó xaxưa tiềmthức còn đọng
nét trẻthơ nhưng không lộra bênngoài. Tôi cảmthấy thích Dung ở điểm nầy, và
tôi nói cho Dung nghe điềunầy, nàng chỉ cười rồi ngoenguẩy bỏđi. Tôi đúng
cười mộtmình trôngtheo bóng nàng khuấtsau hàngdậu bênnhà.

Tôi bướcvào nhà, dì Nhường đã trởdậy, dì vẫncòn đềuđều đongđưa chiếcvõng dừa
và hát bài rucon nàođấy xaxưa quenthuộc. Tôi ngồixuống bên dì hỏi má về
chưa, rồi imlặng nhìn dì trôngthấy rõ nét chờđợi ubuồn. Mộtlúclâusau dì mới
hỏi tôi Dung sang có chuyệngì, rồi độtnhiên di bậtcười khúckhích. Tôi cười
theo dì và nói Dung sang mời qua nhà nàng ăngiỗ…

Dì hỏi mời cậu hay mời nhà. Tôi không đáp nhưng suynghĩ về điềunày. Từlâu dì
vẫn cóý trêu tôi cắpđôi tôi với Dung, tôi xemnhư khôngcó việcgì. Sự imlặng
của tôi cólẽ đã làm dì nghĩ vậy.

Chắc cũng có lúcnàođấy dì cũng có nghĩ đến lúc thời dì còn congái với dượng.
Mỗi người đều có những hồitưởng thuộcvề kýức để môtlúc nàođó trong đời
tìnhcờ bắtgặp lại từng nỗi côđon từnglúc hiệnra và gợilại những điều bẽbàng
trong đờisống. Dì đã bỏ cả chuỗiđời congái để về sống với dượng, nhưng sao
chuyệnđời mọithứ xảyra như có bàntay nàođó đã sắpđặt sẵn: Dượng bỏđi lênúi
và dì ởlại chờđợi. Lâungày cólẽ tríóc dì cóthể đã rữamục và đã làm dì
trởthành một người đànbà trầmlặng ítnói.

Lâunay dì vẫn âmthầm sống với đứacon đã haituổi và trong sự chờđợi đó cólẽ
dì đã tìmra trong hìnhdáng đứacon một sự vắngbiệt đã làm dì đaukhổ rấtnhiều
nhưng dì không nói. Thỉnhthoảng nỗi âulo hiệnlên trong dì, dì đã đểlộ hết
những sựthật. Sựchết đã làmcho ngườikếcận cảmnhận đuợc nỗisợhãi với
chínhngay chiếcbóng của mình.

Tôi không losợ điềugì như dì, nhưng nỗichết quảnhquất sang từngbuổi từngngày
hiệnra thật vội.

Tôi cảmthấy thương dì nhiều hơn ai hết, sự gầngũi bỗngnhiên cảmthấy
sựchungđụng khôngthể táchrời, rồi để gợilại cho trínhớ những cảmxúc xaxôi.
Tôi khôngbaogiờ muốn nhắcđến điềugì thuộcvề divãng có dượng, nhưng dì
dườngnhư vẫn muốn đuợc nghe người khác nhắcnhở đến tên người như đólà một
sựanủi, và dì cóthể cần sựthươnghại hoặc cùng gópchung vào nỗibuồnlo của
riêng dì.

Tôi khôngcòn nhớ hôm dượng bỏđi đãcó nói với dì đìềugì không. Tôi còn nhớrõ
hômđó là một buổi còn mùsương dàydặc. Dượng đã thảnnhiên bỏđi với một
đámngười lạmặt. Dì đã khóc rấtnhiều. Ðôilúc dì đã ngớngẩng đếnnổi đứanhỏ
trêntay té xuốngđất và khócthét lên. Rồi dì lại bậtkhóc theo và chẳng ai
hiểu là dì đã khóc vì dượng đã rađi hay khóc vì đứacon té xuốngđất khóc.

Sau ngày dượng bỏđi đuợc vài tháng, đãcó mộtvài người ghéngang nhà xin
gạothóc gìđấy. Những người đó dườngnhư là đámngười xuấthiện ngày dượng rađi.
Ngườita nhậnthấy dì Nhường đã cốmong họ đến lầnnữa để tìmhiểu thêm về tintức
của dượng. Nhưng cũng từđấy bọnngười đó không đến nữa.

Dì chỉcòn biết chờđợi mà thôi. Ðôilúc dì còn bị chínhquyền địaphương đến
làmkhódễ nóilà dì đã làm liênlạcviên cho bọn dukích. Dì chỉbiết khóc, và
dườngnhư dì đã hết nướcmắt và vềsaunầy, tôi khôngcòn nhìnthấy dì khóc
nhưtrước nữa. Giờđây tôi nhìnthấy trong đôimắt dì hai bờvực sâuthẳm. Divãng
xemnhư đã xaxưa và đã bị khướctừ, và lâurồi cóthể dì còn nhớ nhưng đó chỉlà
sự chờđợi daidẵng vôchừng.

Có mộtvàilần, quândukích mòvề bị nghĩaquân bắnchết, phơithây ngoài
sânvậnđộng. Dì cũng đã vàilần đếnđó tìmlục xác dượng. Tôi biết ở dì dù có
sựlãngquên nhưng thựctế trong vôthức vẫn tiếptục đitìm. Ðôilúc, dì lại nói
với tôi là dì mong tìmđuợc xác của dượng ởđẩy đểrồi khỏi vướngbận tâmtrí.
Chodù nỗikhổđau kia có trànvề thật đầy trong tâmhồn dì. Tôi cảmthấy đólà một
sựviệc lạlùng. Nỗi xótxa đã mangđến cho mỗi người một nỗi khốncùng, và người
ta chỉ còn biết chờđợi.

Ðến sẫmtối, má tôi điđâuđấy vừa trởvề. Dì Nhường bếcon vào giường và sửasoạn
nấucơm.Mẹ tôi đặt chiếc giỏ không vào một gócnhà, hìnhnhư cóđiềugìđó đang
làm bà suynghĩ và trên trán bà hiệnlên rõ những nét âulo. Bà nói thìthầm
điềugì đó với dì Nhường, rồi bỏ sang ngồi trên chiếc phảngỗ imlặng. Tôi
nhậnra nỗi thảngthốt hiệnlên trên gươngmặt dì Nhường. Dì hỏi má tôi thật
khẻ:

— Phải đúnglà những người trướckia đi với ảnh không chị…

Má tôi nói:

— Ừ, đúng thì đúng rồi… còn có vài xáchết khác khôngcòn mặtmũi trông
ghêrợn quá!

Di Nhường bậtthốtlên:

— Chắc ảnh quá!…

Má tôi ngậpngừng:

— Chị cónghe đâuđó cóngười nhắcđến tên của dượng. Và hìnhnhư khôngcó
thìphải, và nếucó chị có thể nhậndiện radược mộtvài chitiết… Mai dì lại
xem…

Nói xong bà bỏra saunhà. Dì Nhường hoàinghi losợ. Còn tôi lùngbùng trong
miệng nói mộtmình điềugìđó vônghĩa. Dì nhìn tôi với ánhmắt trũngsâu xuống,
trông ngơngác. Thếra, dì vẫncòn khóc đuợc đósao? Khi má tôi trởlên lại, tôi
hỏi bà về những xácchết ấy đang ở đâu. Bà bảo còn nằm ngoàichợ. Rồi bấtchợt
bà hỏi tôi về chị Vàn. Tôi nói là chị xuốngphố vẫnchưa thấy về. Bà nói vậy
để đợi cơm luôn. Tôi chợt nhớra nhà Dung hômnay có giỗ và nàng mới đến mời
khi chiều nên tôi nói:

— À, má! Tốinay bên nhà…. có giỗ, Dung có sang mời má, má qua bênấy
mộtchút…

Bà bảo thếà, rồi bỏđi. Tôi quaysang tìm dì Nhường nhưng không thấy dì đâu.
Chắccólẽ dì đã khóc nhiềulắm. Sựtrốntránh của dì vẫn luônluôn đeođẵng hoài
bên dì làm cho đờisống dì thật buồnbã. Tôi nghĩrằng dì thật khócóthể
quênđuợc dượng. Làmsao quênđuợc khi divãng vẫncòn bêntrong mỗi conngườita?

Cănnhà tốiđen. Tôi chẳngbuồn thắpđènlên, lắngnghe từ trong buồng của dì có
tiếngkhóc vọnglên từngchặp đứtquãng, hoàlẫn cùng trong tiếng sộtsoạt vuvơ
trên máitranh. Tôi im lặng đốtthuốchút và ngónhìn những đốmlửa thấpthoáng từ
đằngsau bếp, ởđó có tiếng cũi nổ títách, rờirạc mơhồ.

  x X x

Tôi dắt chiếc xeđạp ra ngõ nhỏ. Dì Nhường bếcon quaytrởlại vàonhà, loángthoáng
bóngdáng dì trông gầyguộc — chị Vàn nói buồn cho chị thật. Tôi ừào trong
miệng, đưamắtnhìn chị, trông chị thậtđẹp. Chị vẫncòn đểnguyên chiếc áodài
đidạy buổisáng trênngười trắng mát. Tôi nóivới chị, bỗngnhiễn hômnay chị
đẹpthật. Chị Vàn véo tôi nói đồkhỉ nà! Tôi cười khúckhích hỏi anh Khanh
khinào trở vào Sàigòn? Chị Vàn imlặng nhìnlên nềntrời mấthút những connắng
cháyngười, ánhmắt chị lunglinh mơmàng, tôi bảo chị đẹp lắmđấy rồi chở chị
trên chiếcxeđạp chạy trên conđườngcáiquan lởmchởm đá. Ðâuđó quanhquất tiếng
trống trườnglàng vanglên chậpchùng. Tôi hỏi chị Vàn hômnay sao chị dạy về
sớm vậy. Chị nói ừ thì thích vậy… Tôi nghe tiếng chị nói laoxao bay lanqua
những tầng lá xanh. Niềmvui nàođấy đã đếnvới chị bấtchợt, dù biết là đã xa
ai rồi nhưng chị chấpnhập….

Tôi đạpxe ngược cơngió từ sông Lạigiang thổivào lànhlạnh. Thếmà đã mùađông
rồi đó nhỉ, tôi nói nhưvậy với chị Vàn. Chị bảo ừ chóng thật… Rồi chị Vàn
nhắchỏi tôi về My, hỏi nay thếnào? Tôi bảo thì cũng vậy, nàng vẫn đihọc
thườngxuyên… Chị Vàn nói:

— Tôi hỏi cậu thếnào kìa!…

Tôi mĩmcười, cho xe vòngra đườngcái lớn rãiđá:

— Sao chị không nói chuyện anh Khanh nghe, chừngnào anh ấy trởvàolại
Sàigòn…

Giọngnói chị bỗngnhiên buồnlạ: “Maimốt gìđấy!…” Tôi hỏi thế Tết ảnh có
vềlại không? Sao chị không nóivới ảnh ởchơi thêm vàingày nữa, mai chủnhật…
Chị đi với ảnh… Chị Vàn nói thật buồn:

— Chị bảo thếnàođược, ảnh ở thêm vàingày nữa thì đượcgì?… Tôi hỏi:

— Sao ảnh lại xin đổi đi nơikhác dạy…

Chị Vàn lặngthinh. Hìnhnhư chị cũng đang tìm câuhỏi với chínhmình. Sựbỏđi là
cả một nỗi trốntránh, xarời hẳn dĩvãng của chínhmình. Chưa ai mang rakhỏi
lòngmình những cảmxúc bìnhthường, mộtkhi ngườita đã cảmthấy mình khi đã
xarời tấtcả thì sựchốibỏ sẽ trởvểlại trong từng nỗiloâu hằngngày, đôikhi
chỉlà một thoángqua bấtchợt nhưng đằngsau đó làcả nỗinhớmong. Bỏxa một
cuộctình đầy khi ngườita thựcsự đã ấpủ tronglòng đầyắp những chờmong,
chờđợi, và kỳvọng dù là ơhờ.

Khi chở chị đi ngangqua chợ, tôi chợt nhớđến dì Nhường, nhớđến những
xácngười phơithây đâuđấy, quảthật tôi khôngngờ rằng lạicó dượng Nhường
lẫnchung trong những xácngười ấy, không nhìnthấy mặtmũi, ruột nằmphơi rakhỏi
bụng. Dì Nhường nhậndiệnra xác dượng là nhờ ngóntay đeonhẫn có thẹo.
Buổisáng hômấy dì xin xác mangvề chôn. Dì chẳngcòn nướcmắt nào để khóc nữa
với cái xácchết vôhồn của dượng, điều mà dì đã chờđợi giờ đãthành sựthực.
Tôi nghĩ nhưvây cũng rãnhtrí dì thôi, và mong dì trong những ngàytháng
cònlại đờisốngc chị sẽ được anlành hơn. Tôi nóivới chị Vàn:

— Hôm chôn dượng đếngiờ, dì Nhường dườngnhư đang toantính một chuyệngì,
trông dì cóvẻ nghĩngợi lung lắm…

Chị Vàn ừào trong miệng. Hìnhnhư chị không muốn nhắcgì đến sựchết và
kẻcònlại. Chị chođó là điều toantính nghĩngợi mệtnhọc, chị chẳng thích thế.
Khôngpảilà chị thường nhắcđến hiệntại đósao? Tôi nghĩ đólà cả một
nỗitrốntránh với cuộcsống, dù chỉ cần một lần đốiđầu, chấpnhận tấtcả thì đó
sẽ chỉlà một lần phải đốiđầu để vềsau nó sẽ vĩnhviễn bướcrakhỏi cuộcđời của
mình.

Tôi chở chị Vàn đến đườnphố thì ngừnglại cho chị xuống. Anh Khanh đã chờsẵn
đó từ hồinài, chạylại đón chị mĩmcười. Tôi nhìn anh rồi nhìn chị nghe
tronglòng mình một nỗiniềm nàođó xônxao. Ăntết xong cólẽ họ sẽ lấynhau. Tôi
cũng mong điều thanhthảnh đếncho chị, cho ngườithân bêncạnh của mình.

Tôi chào anh Khanh rồi đạpxe trởvề lại conđường đá dẫnra bờsông, nghe gió
thổi lànhlạnh. Tôi nghĩđến My, thử vẻra trong đầu đoán là nàng đang làmgì,
nàng có nhớđến tôi không? Thếmà cuộctình tôi và My lẫnquất đã hai năm rồi,
vẫn những buổi đónđưa và hòhẹn. Gặpnhau nhiều nhưng tôi vẫn cảmthấy có một
điềugìđấy xacách thật lạ. Tôi thì vẫn âmthầm với chiếcbóng của mình, còn My
thì vẫn lặnglẽ sống bên ngườicha luốngtuổi, và một ngườianh đidânvệ
thỉnhthoảng vềnhà mộtvài lần.

Có lầnnào đấy gầngũi nhưng tạisao My không nóilời yêu tôi, làm tôi trởthành
một kẻ chỉ biết chờđợi, tiếngnói nàođấy gợilên chotôi sự xacách muôntrùng.
Tạisao tôi edè ngạingùng đếnnỗi khôngdám nắmtay, vuốttóc My. Nàng hìnhnhư
đang chờđợi ở tôi một cửchỉ âuyếm nàođấy, nhưng tìnhyêu haingười sao chỉ
giốngnhư tự mỗingười ấpủ giấukín tìnhcảm mình tronglòng,  ngàytừngngày
càng trởnên xalạ. Gặpnhau rồi cũng chỉ nói vuvơ vàicâu rồithôi. Tìnhyêu
chỉcó bầynhiêu đó sao? Tôi phải làm thếnào để giữlại được những kỷniệm của
tôi và My.

Nghĩđến My, nghĩđến cuộctình daidẵng xađưa chẳng chờ chẳng đợi. Tôi lại
nghĩđến Dung, đến ngườicongái đã đeođuổi tôi và bị xalánh thậtsự. Tôi xem
Dung như ngườiemgái, và tộinghiệp cho Dung, mỗilần nàng gặp tôi đi bên My là
mỗilần tôi trôngthấy nàng buồn ghêgớm. Tôi đã vài lần anủi và gợinhắc đến
một thựctại mà mọingười ai cũng đã haybiết để nàng hiểurằng những gầngũi
đangcó chỉlà những tạmbợ. Dung chắc hiểurõ điềunầy chonên nàng cũng đã
tránhné những cửchỉ thânmật với tôi. Thôi mọisự dườngnhư có bàntay nàođó đã
sắpđặt sẵn, Dung ơi.

Tôi đạpxe đi lanhhoanh nhiều vòng, rồi cảmthấy nhớ My thậtnhiệu, tôi cho xe
vào một ngõ nhỏ để đến nhà My. My có lúcnào chờ tôi trước ngõ chăng? Chắc là
không, vì tôi đã chưa đưa nàng rakhỏi điều ướcao nàođấy xacách giữa tôi và
nàng. Tôi vẫncòn muốn để tìnhyêu âmthầm kia đừng khơiđộng dậy những gầngũi
êmđềm. Tôi muốn cảhai nângniu những phútgiây kia, giữ một khoảngcách xa,
đểrồi mỗingười lại ấpủ riêng cho mình một nỗibuồn và chờđợi điềugìđấy sẽ
xảyra.

Tôi dựng xe trước ngõ nhà My, rồi lại chẳng muốn vào. Tôi đứng nhìn vuvơ
câylá trước nhà, chờđợi. Ánhnắng buổitrưa bỗngnhiên ấm lạlàng. Tôi nhìn
những đọtnắng trêncao nungnấu bầutrời, nghe chúng dườngnhư đang reocười cùng
trong một niềmvui lớn mớivừa bùngvỡ lên trong tôi. Tôi lấy thuốclá ra
mồihút, suynghĩ vuvơ trong từng ýtưởng chưa hiệnhình rõrệt về My. Tôi muốn
mỗi chủnhật đưa nàng đi nhàthờ xemlễ, dù tôi chẳng biết mộtchútgì về chúa,
về đứcmẹ, về đấngtốicao. Tínngưỡng của tôi là tự đặtlấy một niềmtin để tự
tìm nơi nươngtựa cho chínhmình. Sự gầngũi bên My với tôngiáo của nàng, tôi
không để cho sự suytôn nào khác ngoài tìnhyêu làm một chướngngại giữa tôi và
nàng.

Hút xong điếuthuốclá, tôi bướcvào nhà My. Tôi không thấy nàng đâu trong
ngôinhà vắnglặng, chỉcó cha nàng đang như ngủgật trên võng. Tôi lẵnglặng
bướcra ngoài dắt xeđạp trởvề nhà. Buổichiều tôi trởlại và chở My trên
chiếcxeđạp chạy dọctheo cánhđồngruộng. Nàng ngồi sau yênxe népsát vào
ngườitôi nhưđể tránh những cơngió thổi phầnphật. Tôi và nàng imlặng nghe
đâuđó một nỗibuồn từ một nơichốn xaxôi hiênvề thậtđầy. Thếmà đãlà muàđông
rồiđó nhỉ? Nhanhthật. Trong mùađông tôi và My như hai kẻ không hẹn, cuộctình
dài nhưng sao vẫn thấy xaxôi. My, My, tôi gọi hoài tên nàng, em có nghethấy
gìkhông? Tôi nhìn buổichiều và muốn nóilên một điềugđấy, muốn mang My đến
gần tôi hơn, và nhiềulúc tôi cảmthấy nàng đã cáchxa tôi thậtxa. My có nhậnra
điềunầy không? My chắc cũng đã nhậnra nhưng rồi mọi việc rồi cũng sẽ
trôiqua, cũng xaxôi cả. Nhiềulúc cólẽ là tìnhcờ, tôi và nàng đã tìmđến nhau
trong chốclát, chẳngbiết nóigì, nhìn rồi buồn, buồn nhiềulắm phảikhông My?
Mùađông. Tôi muốn gọitên mùađông trong mọi ngôntừ, ánhmắt. Sự hiệnhiễu của
tìnhyêu đôikhi thấy thật gầngũi nhưng cũng cókhi thấy nó bay lưngchừng và
thấy mình đang cố vóibắt mệtnhoài. My cóthấy đôilúc mình xacách và lạnhlùng
quá không My? Muốn nói. Muốn hỏi. Nhưng đâuđấy btìnhyêu bôngchợt như đã
xaxưa và bên mình chỉlà sựtrốngvắng vôngần. Trong đáysâu của tâmhồn đâuđó
chợt vọnglên nghe văngvẳng có tiếng gọinhau trong từng lờinói, và dưới mãi
tận đáysâu của tìnhcảm, mỗingười trong chángta đã tự giamcầm do đínhdước của
cuộcđời, và tìnhyêu bỗng trởnên mongmanh dễvỡ.

Mùađông lạnhbuốt chẳng cógì để đáng nângniu cả. Mọisự rồi sẽ quađi như
ngườita thường nghĩ… ngày sẽ tàn, đêm sẽ đến… rôi tấtcả sẽ tànphai theo
thôi, My ơi!

Tôi đạpxe chở My raphố rồi đạpxe vòng ngượclại conđường cũ. My vẫn ngồi
đằngsau tôi imlăng. Vài sợi tócmây lưathưa trong gió thỉnhthoảng baytạt vào
mặt tôi mơntrớn dịudàng. Tôi quaynhìn My phíasau thoáng thấy ánhmắt nàng
thậtbuồn, đămđăm nhìn những vạtnắng trong môt buổichiều vàng nhảymúa trên
những bụitre, cánhđồng, giòngsông, chântrời, ángmây, tấtcả như đều đang
trôivề trong một nỗinhớ lặnglờ. Sao My khôngnóigì hếtvậy, sao tôi khôngnóigì
hết vậy? Trong cõi imlặng ắpđầy những kýức gầngũi, cảhai đều muốn nói gìđấy
nhưng cólẽ lại esợ phávỡ sự thinhlăng địnhước khônglời, phải vậy không My?

Buổichiều xuống thật thấp, chiếcbóng xeđạp tôi chở My đỗ dài trênđường
trơtrrọi. Tôi muốn nói với My bằng những lờinói thật nồngnàn, cho nàng nghe,
cho tôi nghe. Vậythôi. Nhưng cảhai vẫn imlặng, và giữa haingười hiệnra một
khoảngcách vôbờ. Có một khoảng thờigian thậtlâu sau, tôi mới nghe mình nói:

— Mùađông rồiđó hở My?

— Dạ.

— Thếmà mình chưa cảmthấy gì nhỉ?

— Dạ…

— My có cảmthấy lạnh không?

— Dạ không…

— Thếmà tôi nghe lạnhlắm thìphaỉ. Mùa nầy nămngoái mình mặc áolạnh, nhưng
chẳngcòn đirông như hồinhỏ, phảikhông My?

-…

— Lâurồi tôi vẫn chưa nghethấy gìcả….

Khônghiểusao tôi muốn nhắc hoài câunói nầy, như mộtcách khơiđộng lại một
cuộctình từ mùađông nămnào giờ như đã ngủyên. My có nhậnthấy điềunày không?
Ngàytháng trôiqua, ngàycàng hiệnra nỗiêchề, càng cảmthấy buồn nhiềuhơn. My,
em có nghethấy tôi nói gìkhông..

Tôi chậmrãi đạpxe thậtđều, ra ngồi ngoài bờsông hong gió lạnh, xongrồi lại
đạpxe vể đi trởlại trên conđường cũ. My vẫn imlặng, tôi nói như để gợilại
giữa tôi và nàng một nỗigì gầngũi hơn:

— Sao My không nóigì hết vậy?

— Nóigì bâygiờ hả anh?… Tiếng My vanglên thậtbuồn, tôi nghe lẫn đâuđấy một
nỗi xótxa… Tôi nói:

— Ừ, nhỉ? Tôi maong My đừng nói gìhếtcả…. thếmà tôi vẫn muốn My nóilên
điềugìđó… My có hiểu không?

My imlặng. Tiếng tôi như chìmsâu vào trong buổichiều. Tôi phải nóivới My.
Nàng sẽ chẳng buồn đâu như tôi đã nghĩ. Và hìnhnhư nàng cũng đang chờđợi
điềunầy, tôi thầm mong nhưvậy. Lời nói của tôi nhưvậy sẽ không baylạc vào
thinhkhông. Tôi cảmthấy xúcđộng thậtnhiều, khi những điều tôi muốn nói với
nàng chợt như muốn bùngvỡ ra thành tiếng. My sẽ nghethấy và sẽ hiểu. Nàng sẽ
buồn không? Cólẽ tôi sợ làm nàng buồnphiền, tôi sợ khơilên việcnầy rồi tôi
sẽ mất My, sợ My sẽ buồn, sợ mình sẽ đánh những gì mà tôi đã nângniu
tronglòng bấylâunay. My ơi, My có nghe tôi đang gọi tên My đó không?

— Gì anh ạ…

Tiếng nàng thốtlên làm tôi chợt như tỉnhgiấc sau một cơnmê. Tôi mớivừa nói
gì và nàng đã lêntiếng. Trong ýnghĩ tôi cólẽ My chẳng nhìnthấy và hiểu
đượcđâu. Tôi có nên nói cho nàng nghe những điều mình đã suynghĩ lâunâ?

— Có lúcnào My sợ chết không? Chẳnghạn như mình đang đi nhưvầy rồi bỗngchợt
tráiđạn nàođó về rơi ởđây, xong cảhai cùng chết, My sợ không?

Nói rồi tôi đạpxe nhanhhơnlên nghe gió từ bờsông sổng ngượclại đập vào mặt
àoào. My vẫn imlặng. Nàng đang nghĩ gì?

— Tôi muốn nói với My vài điều đã lâurồi, không biết My có muốn nghe không?

Giọng My bỗngchợt nghe như đang thảngthốt:

— Gì anh?

Tôi muốn mình với My chết cùng mộtlúc, ởđây hay ởđâu cũng vậy. My cóbiết tôi
sắp nói gì không My: yêu em, yêu My, yêu My lâulắm rồi, trongkhi vẫncòn có
sựxacách vờivợi giữa hai người… Tôi để My chờđợi thậtlâu, rồi bỗngchợt tôi
không nói đúng với ýnghĩ của tôi:

— Phảichi mình chết ởđây mộtlúc hả My?

Tôi bỗng nghe tiếng My oàkhóc phíasau, nàng gụcđầu vào vai tôi, thânhình
nàng runglên từngchặp. My, My khóc thếsao? My nghĩ gì? My sợ sao My? Tôi tôi
nghe tiếng mình nói mộtcách lạclõng:

— My, My… Tôi muốn nói…. tôi yêu My…

Rồi tôi lặngthinh. My vẫncòn khóc trên vai tôi, không nói gì. Tôi cho xeđạp
chậmlại khi vòngtay nàng bõng xiết bụng tôi lại thật chặt. My sợ gi, My ơi?
Rồi, thếlàxong, mình đã nói rồi, với My, với thật chínhmình. My có buồn
không My ơi!

Ðến sẫmtối, tôi đạpxe đưa My trởvề. My yêu tôi nhưng nàng lại không nóigì.
Trông nàng cóvẻ buồn nhiều. Máitóc nàng hữnghờ rũxuống trên đôi bờvai
mọngước. Vậy là mình đã nói tiếng yêunhau rồi nhỉ hả My? Tôi muốn hôn My,
tôi không còn sợ nàng giận, My yêu tôi mà. Rồi trong đêmđen bóngtối dườngnhư
là kẻ đồngloã, tôi cảmthấy thânhình My mềmnhũng dưới cánhtay tôi. Và tôi
nhìnthấy đôimắt My buồnrườirượi. Tôi hôn trên bờmôi My một nụhôn thật dài,
bờmôi nàng runrẩy gắnchặtvào môi tôi. Ðốimắt nàng rướmlệ, nàng đang khóc. My
cho tôi rồi đó My, cuộctình dài và xa, My yêu tôi nghe My!

  x X x

Rồi bỗngnhiên tôi có dựtính bỏđi thật lạlùng. Bỏ thịxã nầy mà đi? My yêu tôi
thật mà. Ýtưởng bỏđi cứ mãi lẫnquất trong đầu tôi. Tôi đã quên My rồi sao?
Không. Thế mà… Ðólà điều thật lạ. Tôi sợ gì đây? Thixã đang sống trong một
nỗiđeđoạ chiếntranh chếtchóc khắpnơi, nhưng ýtưởng bỏđi không phải bắtnguồn
từđó…. Thế tạisao? Tôi vẫn chưa trảlời được câuhỏi nầy với chính tôi.
Những khuônmặt thânyêu quanhđây và quaycuồng vỡ nhoà từngmãnh. Sao vậy? Mầy
sao vậy, mầy điên rồi chăng? Tôi tỉnh lắm, nhìn quanhđây có mẹtôi, chị tôi
và My. Tấtcả những gươngmặt đó thânthuộc — thếsao tôi cóthểcó dựtính lạlùng
nhuvậy sao? Hừ, sợ bỏđi sẽ có một ngày nàođó mầy sẽ nhậnthấy rằng bỏđi là
một sựtrốntránh, nỗiloâu với điềugì đó liênhệ với hiệntại đangcó,
phảivậykhông?

Dì Nhường đã bỏđi từlâu, rờibỏ cănnhà nầy. Đì bỏđi mấtbiệt như buổisáng
dượng Nhường đã rađi vậy. Mấtbiệt vắngtam. Rồi thựcsự tớilượt anh Khanh. Ðây
mớilà sẽ bỏđi mấtbiệt. Hômnào chiếcxe chở anh Khanh dọcđường bị mìn nổbanh
xe ra, rồi anh Khanh như chiếcxe, chẳngcòn nhậndiện được gì. Thếmà anh đã
nói với chị Vàn là họ sẽ chẳngbaogiờ xanhau, sẽ lấynhau. Ừ thì lấynhau. Họ
đã lấynhau bằng nướcmắt. Chị Vàn đã khóc hết nướcmắt, chị khóc rồi sẽ được
gì chăng? Rồi đến Dung, nàng đi lấychồng. Nàng đã xem việc nàng có tôi điqua
trongđờnàng biến nó thành sự vắngbiệt xaxôi. Dung đã nhậnra điềunầy, sẽ xalạ
cáchbiệt với tôi. Rồi người chồng nàng đănglính, lại thêm một kẻ bỏđi. Dung
và người chồng của nàng đềulà bạn tôi. Họ lấynhau. Thếlà anphận.

Mọi suynghĩ, mọi ngôntừ, mọi hìnhảnh xoaycuồng quanh tôi bằng sựbỏđi, dựtính
bỏđi. Kỳquặc, quảthật tôi muốn bỏđi thậtsao? Bỏ mẹ, bỏ chị, bỏ ngườiyêu, bỏ
bằnghữu bạnbè. Bỏ cái thịxã trốngvắng khốnnạn nầy. Bỏđi. Tấtcả đều bắtđầu
bằng một sựbỏđi. Mầy nghĩ gì trong đầu vậy mầy ơi? Mầy bỗngnhiên trởthành
lạlùng đếnthế? Mầy chẳng mong gì ở My sao? Bâygiờ mầy bỏđi, Bâygiờ là
mùađông, câylá đangtrong conlạnh rồiđây. Mùađông, ngàynàođó mầy còn mặc áoấm
chạyrong, và bâygiờmầy chốibỏ tấcả thậtsao? Ðiđi. Không lạnh hết cả bầutrồi
đâu. Loàingười, bạnbè thânyêu sẽ tự có riêng hơiấm của họ. Còn mầy — sựbỏđi.
Dựtính bỏđi. Lạlùng. Bỏđi thựcsao?

x X x

Buổisáng My đilễ nhàthờ, tôi trôngthấy nàng nhưng không nóigì vớinhau. Nhìn
theo nàng khuất ở phía cuối ngôigiáođường thịxã. Tôi lửngthửng ôm chiếcxắc
đira bếnxe. Tôi bướcđi thậtnhanh và cố tránh không nghi đến My, không nghĩ
gì về điều My đang cầunguyện.

Trời lạnhcăm và mùsương. Tôi mặc trênngười chiếcáolen cũnhạt, nhạt màu như
những dãynúi mờkhuất sau những dãynhà xaxa. Bếnxe nhỏbé nom bẩnthỉu. Vài
chiếcxeđò đậu hàngngang lưathưa khách. Tiếng raoquà buổisáng lẫn trong tiếng
ồnào của đámngười chờ xe, họ như đều chìmkhuất vào một nỗichờđời chung.
Ngườita hỏthăm nhau tintức đoạnđường từđây đến tỉnh. Tìnhhình anninh, câycầu
gảy, đắpmô…

Tôi vào tiệm ănsáng, gọi cơm điểmtâm và ly càphêsữa. Tôi ngồi hútthuốc, nhìn
và nghe bọnngười xungquanh nóichuyện về những chuyếnđi dựhờ vào tỉnh
sángnay. Toàn là những chuyện nghe đã nhàmtai, xoayquanh vấnđề đường đứt,
cầy gãy, bọnngười lạmặt xuấthiện dọcđường… Tôi cũng chưa tínhthử lạixem
hômnay là ngày thứmấy mà tôi đã chờ xe đi tỉnh. Tôi đã điđi vềvề từ nhà ra
bếnxe baonhiêu lần rồi. Lẫn trong nỗi loâu chờđợi, vẫn chưacó được chuyếnxe
nào về được tới tỉnh. Cóchăng là những vụ đạpmìn, phụckích.

Tấtcả những người sống quanhđây toàn là những kẻ nhẫnnại và chờđợi; họ
chờchực một điềukiện antoàn là đõxe ra tỉnh với đám hànhkhách xônxao.

Chiếcxắc bên tôi nhiềukhi như muốn chộplấy tôi, nhào lênxe nàođấy mộtkhi
ngheđược tin đườngxá thôngsuốt. Sựchờđời đaidẵng đã làm conngườita thêm
buồnphiền, gầymòn thânxác. Khôngbiết phải gọi họ là thuộc loạingười nào, là
những cáibóng rờirạc haylà những cáibóng đeođuổi vớinhau. Những khuônmặt
quanhđây dườngnhư đã chìmvào nỗi hưhao mơhồ, giốngnhư tôi, giốngnhư
mỗingười, như tấcả?

Chưachắcgì hômnay sẽ có xe đi tỉnh, mặcdù trongsuốt mấy ngàynay tìnhhình
chiếncuộc cóphần lắngdịu đôichút. Nhung tôi vẫn tiếptục chờđợi, dườngnhư tôi
đang trốntránh điềugì mà tôi không muốn đốimặt: giađình, bạnbè, ngườiyêu. My
hay những người congái nàokhác, haylà chính nỗi losợ chậpchờn quảnhquất.
Cóngày cả thịxã nầy cóthể sẽ trởthành bãichiếntrường, một miền tangtích
vắnglặng.

Vâng! Tôi cũng đã nghi nhưthế, một tráiđạn, một tráibom, một quảmìn sẽ nổ
bấtcứ lúcnào! My, chị Vàn, My, Dung… những khuônmặt quenthuộc lầnlượt
hiệnvề trong tríóc. Tôi vẫn chưa rõ điềugì đã làmcho tôi có ýđịnh bỏđi. Ai
cũng đều quyếnluyến, bạnbè thânthuộc và ngườiyêu… Tôi đã thử kiểmđiểmlại
nhưng chẳng tìmthấy điềugì khàdĩ cóthể xem là đã làm tôi phiềnmuộn. Mọingười
quanh tôi sống chungnhau như những bóng và hình. Vậy quyếtđịnh bỏđi cónghĩa
làsao? Tôi quảtình muốn rờibỏ thịxã nầy sớim chừngnào hay chừngấy. Hìnhnhư
khôngcòngì cóthể làm tôi lưuluyến nữa: Gươngmặt ubuồn của mẹ tôi, tiếngkhóc
của chị tôi. tiếngcười buồn của Dung, tiếngnói muộnphiền của My. Tấtcả
đốivới tôi giờđây là nỗi mongmuốn rờibỏ rakhỏi những chiếcbóng của những
ngườithânthuộc. Cólẽ đâylà điều cùngcực khổtâm của tríóc với một cuộcsống
với những hìnhảnh bấpbênh chaodao lượn về điểmgóc, về một chỗ. Một chỗ ngồi,
một chỗ đứng, một chỗ để chenlấn cũng chỉ bấynhiêu thôi trong cuộcđời.

Tôi ôm chiếcxắc rakhỏi quán, đibỏ dọctheo đườngphố xuống ga và lại quay
trởlại bếnxe trong một nỗichờđợi vôchừng. Gió bay lanman rétmướt. Tôi đứng
dựa dưới mái cộtnhà đợi xe.

Tôi đốt một điếuthuốc hút nhảkhói ấmáp. Chừngnhư những hìnhảnh xungquanh tôi
như khóithuốc lượmlờ. Tôi imlặng nhìn nóc ngôinhàthờ, chờđợi tiếngchuông
đỗlên, tưởngtượngđólà lời cầunghuyện của My, của người congái còn làm
ngườihọctrò nhỏbé.

Thìra tôi vẫncòn nhớđến My. Tưởngchừng như đã bỏquên lâungày gặplại trong
trínhớ xaxôi. Thôi, tấtcả hìnhảnh ấy chỉcòn sótlại là điềugì còn quảnhquất
đâuđó trong cuộcsống, nhưng conngườita dễgì bỏquên được hìnhảnh đãtừng ômấp
nângniu.

Buổisáng My đilễ nàng mặc chiếcáođài xám. Trôngthấy nhau nhưng lại
lặngthinh. Nàng vẫn buồn như tôi vẫn nhớ. Nàng buồn trôngthấy rõ trong
ánhmắtnhìn, với màu mắt đenthẳm, trong nỗi laođao bấtđịnh vôcùng của
tìnhyêu, của sựsống và cuộcđời.

Hôm tôi nói với nàng về dựtính bỏđi của tôi, nàng không hỏi, không khóc.
Nàng gượnggạo, điềmnhiên như muốn chelấp nỗibuồn đàntrải. Tôi đã ôm nàng
trong vòngtay và hôn trên môi nàng chấpvới. Nàng khôngcòn điềugì để tiếc nửa
cả. Nàng chỉ buồn về sựbỏđi của tôi, ngàyđi và sựchờđợi.

Dung đi trên một chiếcxeôm, đỗxịch ngay lại chỗ tôi đúng. Dung bướcxuốngxe
đền bên tôi và nói điềugì đấy nhưng tôi không nghe rõ. Nàng vuốtlại máitóc
dài, dángngười Dung trông phờphạt, mệtmỏi. Chồng nàng đilính đã vào trungtâm
huấnluyện haiba tuầnrồi thìphải. Cólẽ Dung chờđợi, gươngmặt nàng hiệnlên bao
nỗiphiềnmuộn. Trông nàng dườngnhư muốn khóc, muốn nói gìđấy nhưng imlặng.
Tôi hỏi Dung:

— Dung lên tỉnh hả?

Dung nhìn tôi, nàng không đáp mà hỏi:

— Anh cũng muốn bỏđi sao?

— Mình đi khônggiốngnhư người khác… Họ đi vì sợ….

— Dung thực khônghiểu anh…

Dung cười buồn, nụcười núp sau những thángngày hưhao, trông nàng giàhẳnđi
với đôimắt sâuhoắm, cóthể là do nàng đã khóc quánhiều.

Tôi muốn hỏithăm Dung về chồng nàng, nhưng lạithôi. Hìnhnhư tôi sợ mình phải
gợilại nỗibuồn ẩngiấu của Dung. Giốngnhư tôi, tôi sợ ngườikhác gợilại
nhữnggì khôngvui đốivới tôi, chodù tôi thựcsư chẳngcó nỗibuồn nào d8ể
chedấugiấu cả. Trong tôi là sựrỗngtuếch lạlùng.

Tiếng Dung lại vanglên chậmchạp:

— Mấyhômnay hìnhnhư khôngcó xe vậy.

Tôi ậmừ trongmiệng. Tôi khôngmuốn nói chuyện về điều mà mình đang chờđợi để
bỏđi. Ðã baonhiêu ngày rồi khôngcó xe đi về tỉnh? Tôi hỏi:

— Dung lên tỉnh thăm ảnh?

Ảnh nhắnvề bảo tôi dọn về tỉnh với ảnh….

Tôi nghe trong giọngnói của Dung có điềugì ẩngiấu và lẫnkhuất đằngsau,
giốngnhư có điềugì đó đang làm nàng chánnản đến cựcđộ. Tôi vôtình đã gợilên
trong nàng một nỗibuồn. Tôi xinlỗi Dung. Nàng không nóigì mà chỉ mĩmcười
gượnggạo.

Tôi hỏi một người tàixế đứng gầnđấy về chuyện đườngcá hômnay cóthể đi
lêntỉnh đượckhông? Ôngta đáplời lữnglơ bảo cóthể rồi quaysang nóichuyện với
ngườiđồngnghiệp.

Suốtcả buổisáng tôi chờ hoài xe mà khôngcó chuyếnnào đi. Tôi từgiã Dung để
vềnhà. Chiếcxắc lại đeotheo tôi vềnhà lầnnữa. Mẹ tôi nhìn tôi khôngnói. Bà
chegiầu sựbuồnphiền vào tronglòng bà. Nếpnhăn trêntrán bà do những longhĩ
xưanay. Tôi cũng chẳngnóigì, đểnguyên bộđồ trênngười ngãlăn ra phảngỗ ngủ
đến chiều không cơmnước gìcả. Chị Vàn đánhthức tôi dậy. Tôi nhìn chị rồi
nhìn những tianắng chiều lọt qua khungcửsổ. Lúcđó mẹ tôi đi họp
phiênchợchiều chưavề. Chị Vàn nói với tôi:

— Cậu làm má buồnphiền, cả chị nữa! Khônghiểusao cậu lạicó dựtính kỳquặc
vậy?

Chị Vàn ngồixuống bên tôi. Ðôimắt chị trôngnhư muốn khóc. Tôi nhìn chị
imlặng, khôngbiếi nóigì. Tạisao tôi lạicó ýđịnh kỳquặc nhưvậy? Giađình
chỉcòn mẹ tôi và hai chịem tôi, thếmà tôi lại muốn bỏđi. Bỏđi trốntránh dù
thựctại chẳng cógì đángnói tới. Khôngcógì buộc tôi phải bỏđi. Chínhtôi tôi
cũng chẳnghiểu mình muốn gì, và chẳng ai hiểu tạisao cả.

Saolại bỗngnhiên tôi sợ vài cái bóng thânyêu lẫnquất bên tôi. Sựgầngũi vôtừ
chẳng tạonên chuyệngì thầmkín cần giấudiếm. Tôi cảmthấy mình như đang
tìmkiếm một điềugìđó hưvô và xalạ. Tôi đã lớn rồi, ngày nàođó… Tôi không
bị ràngbuộc với những gì xungquanh tôi, và hiệntại quảthật chẳng làmcho tôi
suynghĩ gì về bấtcứ điềugì, sợ suynghĩ nầy sẽ làm tôi muốn xalánh tấtcả.

Tiếng của chị Vàn lại vanglên như từ một khoảngtrống nàođó:

— Cậu khôngthể ởlại với mẹ và chị sao?

Tôi lại imlặng. Chị Vàn bậtkhóclên như một đứatrẻ. Người chị yếuớt tựavào
tôi như sợ sẽ đánhmất một nỗi thươngyêu nàođấy. Vai chị runglên từng chặp.
Tôi nhìn chị thậtlâu… Mầy, mầy là một thằngngười khốnnạn. Mầy chẳngviệcgì
phải chọnlựa bỏđi, bỏlại ngườichị, ngườimẹ đằngsau. Mầy là thằngkhốnnạn
thúvật nàođấy. Ai đã nuôinấng mầy lớnkhôn và chờđợi ở mầy một điềugìđó mà
mầy nở rứtbỏ rađi. Mầy là một thằngngười vôtráchnhiệm, một thằngngngười, một
đứaem…

Suốt bữacơmchiều, tôi imlặng nhainuốt bên mẹ và chị. Hìnhnhư có một sựdồnnén
đèlên trong tâmkhảm của mỗingười với một trạngthái đòihỏi những mấtmát
cầnđược bồiđắplại.

Chị Vàn nhiềulần như chực khóc với điềusuynghĩ nàođó. Còn má tôi, sao trông
bà vẫn thảnhoặc xemnhư khôngcó điềugì đang xảyra tuydù khôngcó sự hiệndiện
của tôi ở nhà đốivới bà là cả một sựhưhao trốngvắng. Hằngngày rồi bà vẫn
phải họpchợ. Chị Vàn vẫn phải đidạy.

Tôi buôngđũa rửamặt, rồi raphố tìm My.